Smíchov, Praag: bier, ov en de stad op straatniveau

Smíchov begint te kloppen zodra je mout op de wind ruikt bij de Nádražní-straat. Staropramen laat hier al sinds 1869 wort koken, en de wijk heeft de afgelopen anderhalve eeuw besteed aan groeien rond dat feit, met de koppigheid van een plek die weet waarvoor het dient. Tegenwoordig delen de schoorstenen de skyline met glazen kantoortorens bij Anděl, en binnen vijftien minuten lopen kun je van een Vietnamese pho-balie naar een natuurwijnproeverij naar een David Černý-kunstfabriek. Dat is Smíchov in één zin: industrieel geheugen, forensenchoreografie, en genoeg goed eten om te voorkomen dat het een voetnoot wordt.

Waar Smíchov bekend om staat

Twee krachten definiëren Smíchov, en geen van beide is romantisch in de ansichtkaartzin. De eerste is bier. De tweede is ov. De Staropramen brouwerij aan de Nádražní is de wijk sinds 1869 verankerd en is nu de op een na grootste van het land; het Bezoekerscentrum organiseert een rondleiding van ongeveer 50 minuten die je door het brouwproces leidt en eindigt met een proeverij van de pils, het donkere bier en de robijnrode Granát-special in een bar die is ingericht als een klassieke Tsjechische hospoda.

Het is een merkwaardig geruststellend ritueel, deze industriële catechismus. Smíchov is gebouwd door fabrieken en huurkazernes, en het draagt die geschiedenis nog steeds zonder te proberen het op te poetsen tot erfgoedtheater. De wijk groeide op de westelijke oever als een werkliedenbuurt, en zelfs nu voelen de straten rond Anděl minder als een stedelijk concept dan als een machine die mensen, bier, boodschappen en roddels van de ene naar de andere plek blijft verplaatsen. Het Anděl-kruispunt is de pols van de wijk: metrolijn B, een half dozijn tramlijnen, forenzen, studenten, kantoormedewerkers en de occasionele reiziger die heeft ontdekt dat een bed hier een fractie kost van het centrum en de tram naar de Karelsbrug er ongeveer tien minuten over doet. Praag, op straatniveau, gaat vaak minder over monumenten dan over logistiek.

Boven Anděl staat Zlatý Anděl, het glazen gebouw met fragmenten tekst op de gevel die variëren op Wim Wenders' Wings of Desire. Het is een beetje te zelfbewust, wat wil zeggen dat het perfect past in de buurt. Er achter strekt Nový Smíchov zich uit, een van de grootste winkelcentra van de stad, met meer dan 150 winkels en een twaalfzalen tellende Cinema City inclusief een 4DX-auditorium. Dat is niet de meest poëtische zin die ik vandaag zal schrijven, maar het is waar, en Smíchov is een wijk die nut respecteert.

Het gebied is zichtbaar in beweging. Het oude goederenemplacement wordt herbouwd als Smíchov City, een enorme nieuwe wijk met een kilometerlange boulevard, terwijl het rivierproject Lihovar een voormalige distilleerderij — schoorsteen en al — ombouwt tot appartementen en openbare ruimte. Je kunt de oude industriële linkeroever zien veranderen in iets glimmenders zonder ooit volledig haar werkende botten te verliezen. Praag doet dit beter dan het toegeeft: het houdt de schoorsteen en voegt de kantoortoren toe.

Eten & drinken

Smíchov presteert boven zijn alledaagse reputatie, en doet dat zonder veel ophef. De uitblinker is Bockem aan de Elišky Peškové, een zaak met 26 zitplaatsen en exposed baksteen waar chef Ondřej een seizoensmenu van vijf gangen serveert — Midden-Europees van geest maar van het hele continent ideeën stelend — met natuurwijnen uit Oostenrijk, Slowakije en Moravië. Het heeft een plek verdiend in de Michelin Gids, en zijn brunch van woensdag tot zondag, met dingen als een croque monsieur of een torenhoge eggs benedict, is misschien de meest overtuigende reden om voor de middag in dit deel van Praag te blijven hangen.

Als Bockem het gepolijste argument is voor Smíchovs tegenwoordige tijd, is Hostinec U Váhy de koppige herinnering aan zijn verleden. Het huis dateert uit 1713, de familie Pašek runt het sinds 1917, en de keuken leunt op Magdalena Dobromila Rettigová's 19e-eeuwse kookboek voor knoflookslakken, knapperige kikkerbilletjes en rundertong, allemaal weggespoeld met Staropramen van het vat. Het is het soort plek waar de menukaart aanvoelt als een kleine daad van cultureel behoud en niemand er een toespraak over houdt.

Voor een ander soort zekerheid is PHO 100 aan de Nádražní het antwoord van de wijk op de vraag waar je moet eten als je genoeg dumplings hebt gehad voor één leven. Broers Khanh en Giang Ta laten echte pho sudderen en bakken knapperige quẩy-deegstengels. De bouillon is het punt; de rest is discipline. Smíchovs Vietnamese eetcultuur is hier geen geïmporteerde trend, maar onderdeel van de dagelijkse grammatica van de buurt.

Plantaardige eters hebben Pastva, een lichte vegan keuken een paar deuren verder die seizoensbowls, handgemaakte pasta en goede taarten doet. Pasta Fidli doet eerlijke Italiaanse keuken en zet mensen met een handicap in in de bediening, wat het soort praktische burgerfatsoen is dat nooit in de brochures terechtkomt maar wel zou moeten. Beide plekken herinneren je eraan dat het beste eten van deze wijk vaak een beetje weg van de fluorescente zwaartekracht van het winkelcentrum te vinden is.

Voor koffie sla de ketens over en ga naar Kavárna co hledá jméno aan de Stroupežnického, een voormalige timmerwerkplaats omgetoverd tot een lichte, met galerijen beklede koffiebar met een binnenplaats. Het is het soort ruimte dat Andël wat broodnodige lucht geeft. De koffie is Tsjechisch gebrand, de sfeer is ongedwongen, en de binnenplaats doet wat binnenplaatsen in steden moeten doen: het straatlawaai laten aanvoelen als andermans probleem.

Uitgaan

Smíchovs nachtleven is pretentieloos en goedkoop in plaats van trendzoekend, wat een opluchting is na te veel Europese wijken die een zwart overhemd voor persoonlijkheid aanzien. De cultplek is MeetFactory aan de Ke Sklárně, David Černý's hedendaags kunstcentrum, onmiskenbaar vanwege de twee rode auto's die aan de gevel zijn vastgeschroefd, ingeklemd tussen een viaduct en het spoor. De concertzaal biedt plaats aan ongeveer duizend mensen en programmeert meer dan 50 optredens per jaar in rock, elektronisch en experimenteel, met een bar, theater en wisselende galerijen.

De setting doet ertoe. MeetFactory doet niet alsof het een juweelkistje is. Het is een machine voor cultuur op een onhandige plek, wat vaak is waar cultuur het beste werkt. De ruwe randen en het verkeerslawaai van het gebouw passen bij de programmering: rock, elektronisch, experimenteel, en de af en toe herinnering dat de hedendaagse scene van Praag nooit een fluwelen koord nodig heeft gehad om serieus te voelen.

Voor een meer rechttoe rechtaan avondje is Futurum Music Bar in het oude Nationaal Huis aan de Zborovská een langlopende rock- en alternatieve club waar de 80s/90s/00s videofeesten op vrijdag en zaterdag een jong publiek trekken tot ongeveer 4 uur 's ochtends. Dichtbij, U Buldoka aan de Preslova is een Tsjechische sportkroeg met een muziekbar en disco in de kelder — goedkope Pilsner Urquell en Zlatá Labuť, gegrilde hermelín-kaas en voetbal op de schermen; het werkt zowel als opwarmer als voor een hele avond. Er is geen mysterie aan beide plekken, wat deel uitmaakt van de aantrekkingskracht.

In warme maanden verplaatst de actie zich naar het water. De Smíchovská náplavka-oever aan het Hořejší nábřeží heeft bootbars, dj-sets en regelmatig foodfestivals, een lokaler alternatief voor de drukkere rivieroever aan de overkant van de Vltava. Het is een van de weinige plekken in Praag waar de avond kan beginnen met een biertje aan het water en eindigen met schoenen die vaag naar de rivier ruiken, wat een beter souvenir is dan een sleutelhanger.

Dingen om te doen

Naast de brouwerij beloont Smíchov een wandeling. Portheimka Glasmuseum aan de Štefánikova bevindt zich in een klein barok zomerpaleis gebouwd in de jaren 1720 door Kilián Ignác Dientzenhofer. Het is het eerste museum in Praag gewijd aan Tsjechisch glas, met een stijlvol café en een zomertuin achter. In een wijk die in beslag wordt genomen door beweging, biedt Portheimka een nuttige pauze: een barokke schil, een glascollectie en een tuin die het oude tempo van de stad herinnert.

Voor lucht en uitzicht beklim Park Sacré Coeur, een beboste heuvel aangelegd in 1872 op een voormalige wijngaard achter het winkelcentrum. Een voetbrug van Nový Smíchov leidt naar een uitkijkpunt over de daken van Smíchov en de kantoortorens van Anděl City, plus een kinderspeelplaats en een kleine mini-dierentuin bij een natuurstation. Het is een van de gemakkelijkste stukjes groen in de wijk, en misschien het meest onverwacht beschaafde ding in het zicht van het winkelcentrum.

De vlakke rivieroever van de wijk leent zich ook voor een gemakkelijke wandeling of fietstocht noordwaarts naar het Nationaal Theater en de eilanden van de Vltava. De tuinen en het uitkijkpunt van de Petřín-heuvel liggen direct boven Smíchovs oostelijke rand, te voet bereikbaar. Dat doet ertoe. Smíchov is niet afgesloten van de mooiere gewoonten van de stad; het laat je er gewoon iets minder moeite voor doen.

Wanneer het weer omslaat, is de Cinema City Nový Smíchov-multiplex een degelijke regenachtige-dag-back-up, met twaalf zalen en een 4DX-auditorium. Het is geen plek voor romantiek, tenzij jouw idee van romantiek popcorn omvat en het geluid van een busdeur die ergens in het gebouw opengaat. Maar op een natte middag doet het zijn werk.

Winkelen & markten

Winkelen in Smíchov draait om Nový Smíchov aan de Plzeňská, een van de grootste winkelcentra in Praag. Achter de bewaarde gevel van de oude Ringhoffer-fabrieken zitten meer dan 150 winkels en diensten — high-street basisproducten plus namen als Hugo Boss en Calvin Klein — een grote Albert-supermarkt, een food court op de bovenste verdieping met veel Aziatische en Midden-Oosterse snelle hapjes, en de Cinema City-multiplex. Het trekt bijna twintig miljoen bezoekers per jaar, dus het is functioneel in plaats van boetiekachtig, maar het dekt alles van een vergeten oplader tot een regenachtige middag.

Dat is de eerlijke waarde van het winkelcentrum: het probeert niet geliefd te zijn. Het probeert problemen op te lossen. In een wijk waar de straten 19e-eeuwse appartementsgebouwen met afbladderend pleisterwerk, socialistische overblijfselen en strakke nieuwe kantoorgebouwen combineren, heeft een plek die in één airconditioned reis boodschappen, een telefoonkabel en lunch kan leveren een zekere gemeentelijke adeldom.

Voor iets met meer karakter vind je rond Štefánikova en Zborovská delicatessenwinkels, wijnzaken en onafhankelijke winkels, en de herontwikkelde Smíchovská náplavka aan de rivier heeft seizoensgebonden foodmarkten en festivals — meer een weekendstraatfoodevenement dan een dagelijkse productenmarkt. Het is een korte tram- of rivierwandeling naar de belangrijkste Náplavka-boerenmarkt aan de overkant van het water in Praag 2 als je de volledige zaterdagochtendkraampjes wilt. Smíchov is misschien geen marktwijk in de oude zin, maar het weet mensen rond eten te verzamelen als het weer meezit.

Waar te verblijven in Smíchov

Smíchov is een van de beste prijs-kwaliteitbases in Praag, en de ideale locatie is vijf tot tien minuten lopen van metro Anděl — dicht genoeg voor de snelle tram- en metroverbindingen, ver genoeg om het kruispuntgeluid te vermijden. Design-middenklassehotels clusteren vlak bij het station, en er zijn betrouwbare viersterrenhotels en serviceappartementen verspreid langs Nádražní en richting de rivier. Het noordelijke, riviergedeelte nabij Hořejší nábřeží is stiller en mooier, met enkele kamers met uitzicht over de Vltava naar Malá Strana; de straten direct op het Andél-plein, of boven een muziekbar zoals Futurum, zijn te vermijden als je licht slaapt. In de praktijk moet je de locatie afwegen tegen het type gebouw: de gerenoveerde oudere blokken langs Zborovská en Štefánikova hebben de meeste karakter, terwijl de nieuwere bebouwing dichter bij Smíchovské nádraží meestal goedkoper en beter verbonden is voor vroege treinen en dagtochten. Verwach aanzienlijk minder te betalen dan in de Oude Stad of Malá Strana voor een vergelijkbare kamer, met als nadeel dat je een kort ritje — geen wandeling — van de topbezienswaardigheden verwijderd bent, wat veel beter past bij tweede en derde bezoeken dan bij een gehaast eerste bezoek.

Vervoer

Vervoer is Smíchovs troef. Anděl op metrolijn B brengt je in ongeveer tien minuten naar de Oude Stad — Náměstí Republiky en Můstek — zonder overstappen, en het station is een belangrijk tramknooppunt. Lijnen zoals 4, 5, 7, 9, 10, 12, 15, 16 en 20 vertrekken vanaf hier. Trams 12, 15 of 20 bereiken Malostranské náměstí onder het kasteel in ongeveer zeven minuten, vaak sneller dan de metro voor de Kleine Stad en de Karelsbrug. Smíchovské nádraží, één halte zuidelijker, is een hoofdspoor- en busknooppunt en de locatie van het nieuwe Smíchov-transportterminal dat nu in aanbouw is, met directe treinen naar Karlštejn en verder.

De wijk zelf is vlak en beloopbaar, en het rivierpad is een gemakkelijke wandeling of fietstocht naar het centrum. Voor het vliegveld neem je de metro naar Zličín of Nové Butovice en verbind je met de bus, of een taxi of ride-hailing doet er ongeveer 20–30 minuten over buiten de spits. Dat is de praktische waarheid van Smíchov: het is geen plek waar je naartoe komt voor de fantasie om ergens anders te zijn. Het is een plek die je kiest omdat Praag vanaf hier beter werkt.